Montessori Nedir?

Montessori, özgür bir eğitim sistemi ve bilimidir. Her çocuğun öğrenme hızının farklı olduğunu kabul eden ve çocukların kişisel becerilerini ve ilgi alanlarını uygun olacak biçimde, olduğunu kabul eden ve buna göre eğitim veren özel eğitim bilimidir. Adını bu eğitim sisteminin geliştiricisi olan ve İtalya’nın ilk kadın doktoru olan Pedagog Maria Montessori’den almıştır. Bu eğitim bilimi 100 yıldır çocuklar üzerinde uygulanmakta ve dünya genelinde kabul görmekte olan bir eğitim sistemidir.

Montessori, özgür bir eğitim sistemi ve bilimidir. Her çocuğun öğrenme hızının farklı olduğunu kabul eden ve çocukların kişisel becerilerini ve ilgi alanlarını uygun olacak biçimde, olduğunu kabul eden ve buna göre eğitim veren özel eğitim bilimidir. Adını bu eğitim sisteminin geliştiricisi olan ve İtalya’nın ilk kadın doktoru olan Pedagog Maria Montessori’den almıştır. Bu eğitim bilimi 100 yıldır çocuklar üzerinde uygulanmakta ve dünya genelinde kabul görmekte olan bir eğitim sistemidir. 

Bu eğitim sisteminin en önemli özelliği ise, çocukların kendi kendilerine yetebilme ve kendi karakter ve kişiliği üzerine planlanmasıdır. Ve tüm bunların sağlanması için en önemli unsur iyi bir gözlem yapılması ve doğru materyallerin seçilmesidir.

Montessori Eğitimi

Montessori eğitimi veren kurumlar şu şekilde oluyor; çocukların özgürce hareket edebilecekleri bir alan planlanıyor ve bu alandaki tüm detaylar çocuklar için düzenleniyor. Yani etrafta kategorize edilmiş eğitici oyuncak ve materyaller, geniş hareket alanı, çocukların istedikleri an istediklerini yapma özgürlüğü, yemek yeme gibi kendi ihtiyaçlarını kendileri giderebilme imkanları ve tüm bunları yaparkende dilediği kadar hata yapıp o hataları düzeltme imkanı sağlamak ve kendini eğitmesi üzerine kurulmuş bir eğitim sisteminin kuruluşları. Tüm detaylar, özgür hareket etme ve özgür seçim yapma üzerine planlanmaktadır. Ve tüm süreç montessori eğitmeni, gözetmeni eşliğinde olmaktadır. 

Eğer evde montessori eğitimi yapmak istiyorsan önce çocuğun için özgür alanı oluşturmalısın. Çocuğun uygun materyaller ve oyuncaklar ile desteklenmesi için yaşına uygun seçilmesi önemlidir. Montessori materyalleri genelde eğitici oyuncaklardan oluşmaktadır. Bunlar kırtasiye ürünleri ya da çiçekler bile olabilir. Önemli olan doğru kategorize etmek ve çocuğun dilediği anda ulaşabileceği bir yere koymaktır. Böylece çocuk kendi işini kendi görecektir. Tabi ki seçim hakkını çocuğa bırakılması gerektiği unutulmadan seçilen oyuncak ve materyalleri tanıttıktan sonra odanın uygun bir yerine koymak gerek böylelikle çocuk kendi özgür iradesi ile seçtiği materyallerle yaratıcılığını geliştirecektir.

Sende bu zamana kadar çocuğunun görsel yönü mü ön planda, sayısal yönü mü ön planda, mantık oyunlarına mı daha fazla yöneliyor gibi gözlemlemeyi yapmış olman gerekiyor ki ona göre doğru materyaller seçilsin. Eğer kendini keşfedememişse internette uzman doktor ve pedagoglar tarafından geliştirilmiş olan bilimsel zeka oyunlarından yardım alabilirsin. Böylece çocuğunun daha fazla neye ilgi duyduğunu daha kolay bir şekilde anlamış olursun. 

Özellikle Montessori etkinlikleri ile büyüyen çocukların diğer çocuklara nazaran daha erken yaşta okuma ve yazmayı öğrendikleri gözlemlenmektedir. 

Eğitim sistemi kurucusu Maria Montessori’nin gözlem ve araştırmalarına göre çocukların hoşlanmadıkları şeyler;

  • Ödül-ceza yönteminden 

  • Büyüklerin karar verdikleri eğitim sürecinden 

  • Öğrenci sıralarından 

  • Öğretmen masalarından 

  • Oyuncaklardan hoşlanmadıklarını savunmuştur. 

Kısacası standart olan eğitim sistemi ve kurallardan, kısıtlamalardan hoşlanmıyorlar bu durumda çocukların eğitimlerinden zihinsel ve fiziksel gelişim verimlerinin düşmesine sebep oluyor. Çözüm olarakta çocukların sevdikleri ve hoşlandıkları eğitim yöntemlerinin geliştirilmesi ve daha çok etkinliklere yönelmek olduğunu savunuyor. 

Çocukların hoşlandıkları şeyleri şu şekilde sıralıyor; 

  • Daha sakin ortamlar

  • Hareketlerinde özgür olmaları 

  • Seçimlerinde özgür olmaları 

  • Hata yapma özgürlüklerinin olmasından 

  • Okuma ve yazma eylemi için kitap kullanmamaktan hoşlandıklarını savunmaktadır. 

Kısacası; çocuklar, oyunlu, yani hem eğlenip hem öğrenmek ve daha özgür eğitim etkinlerinden hoşlanırlar. O zaman montessori çocuk etkinlikleri nasıl olmalıdır bir bakalım:

İlk olarak senin faydalı gördüğün ve oynamasını, keşfetmesini istediğin etkinlik değil çocuğunun ilgilenmek istediği etkinlik olmalıdır. Bu eğitimin asıl amacının çocuğun özgür seçimi olması gerektiğini unutmayalım. 

Günümüzde birçok bilinçli anne ve babalar montessori materyalleri araştırıyorlar ve o kadar çok çeşit var ki bu konuda seçimi kesinlikle çocuklara bırakmak gerek. Her yaş çocuklar için montessori materyallerinden bulmak mümkün. 

Türkiye’de daha çok okul öncesi ve ilkokul çocuklarına yönelik uygulanıyor ama yurt dışında bu eğitim ilkokuldan lise son yıllarına kadar devam etmekte. Birkaç montessori eğitimi için etkinlik örnekleri vermek istiyorum. Bu etkinlikler;

  • Katamino, veya serbest kombinasyonlu ahşap oyuncaklar olabilir.

  • Halka geçirme, düğümleri bağlama-çözme, boncuk dizme gibi materyaller

  • Yapboz, huniler, sayı blokları ve benzeri serbest tasarım oyuncakları olabilir.

  • Kesme, katlama, boyama, çizme gibi kağıt-karton üzeri etkinlikler olabilir.

  • Evde kendiniz yapabileceğiniz kartlar veya oyun setleri olabilir. Bu gibi etkinlikler beyin gücünü geliştiren etkinliklerdir. 

Montessori Etkinliklerinin Çocuğa Faydaları

Montessori eğitim sisteminin ve etkinliklerinin, çocukların zihinsel, bedensel gelişimini hızlandırıyor ve kendilerine özgü becerilerinin, ince motor, kaba motor becerilerinin geliştirmelerini sağlıyor. Yeteneklerini geliştiren çocuklar kendilerini kesinlikle daha iyi hissediyor ve ifade ediyorlar. Kendilerini ve potansiyellerini keşfederek özgüvenlerini yüksek tutuyorlar. Bu çocuklar kendilerini eğitebilme ve geliştirebilme becerilerine sahip oluyorlar. Zaten bu eğitimin amacının özünde bu anlayış vardır. Çocukların kendi işlerini görme ve kendilerini geliştirebilme ve eğitebilme.  Günümüzde maalesef tablet ve telefon gibi teknolojik aletlerin çok küçük yaştaki çocukların ellerinde bile görmekteyiz. Teknolojik çağda bunun yararı kadar zararıda vardır. Bu yüzden tablet ve telefona yüklenen programlara dikkat etmeli ve çocuğun kişisel gelişimini olumsuz yönde etkilemeyecek türdeki etkinliklerden oluşmasını sağlamalısın. Zaten pedagoglar da çocukların ellerinden tek seferde bu cihazların alınmasının doğru olmadığını savunmaktalar. Yasaklar yerine günlük olarak yine çocukların karar vereceği saatler arasında kullanmalarını tavsiye ediyorlar. Özellikle çok küçük yaşlarda başlanması daha uygun görülen bu eğitim sistemi için bazı ebeveynlerin sadece bir odayı değil tüm evi bu şekilde dekore ettiklerini görüyorum. Evet bu biraz zor ve imkan gerektiren bir olay.  Ama en azından çocuk odasını montessori olarak dekore edersen sende kendini daha iyi ifade etmeyi bilen bir birey yetiştirmiş olabilirsin. Burada en önemlisi çocuğun erişebilirliğini sağlamaktır. 

Çocuğunun montessori oyuncaklarını ve materyallerini, montessori kitaplarını ve diğer araç gereçlerini ayrı ayrı kategorize edin. Ve bunları ayrıştırırken her kategorinin, odada belirli yerleri olduğuna dikkat etmelisin ve bu yerler, çocuğun istediği zaman yardım almadan ulaşabileceği yerler olmalı. Yükseğe, baza altına, kilitli dolaplara koymamalısın. Bunun yanında çocuğunun yatağı onun çıkabileceği yükseklikte olmalı ve dolabının içerisinde ki kıyafetlerini alırken anne babadan yardım almasına gerek kalmayacak yükseklikte olmalıdır. Eğer alcak ta olsa tabure kullanması gerekiyorsa oluşabilecek kazalara karşı önlemleri almak gerekiyor.

Oyuncakların rafları ve varsa diğer raflar da kesinlikle çocuğun zorlanmadan alabileceği yükseklikte olmalıdır. Mesela, çocuğunun kendi başına tuvalet ihtiyacını karşılaması için banyoya çocuklara özel olarak üretilen çocuk tuvaleti alınabilir hatta mini bir lavaboya yer açabilirsin. Evet bunların hepsi imkanlara bağlı olarak gelişen durumlar ve elbette herkesin şartları bu gibi yeniliklere uygun olmayabilir. Bunun yerine banyolarda çocuklar için basamaklı tabure bulundurabilir ve klozet ağzını daraltan çocuklar için üretilen aparattan kullanarak da çocuğunun tek başına tuvalet ihtiyacını gidermesine yardımcı olabilirsin. Bunun yanında mutfak kısmında Buzdolabında, çocuğun yetişebileceği bir rafı sadece ona ait bir raf olarak ayırabilirsin. Bu gibi montessori düzenlemeleri ile çocuğunun kendi kendine yetebilme becerisini geliştirmede katkıda bulunursun. Toparlamak gerekirse; Montessori demek, çocuğun kendi kendisine yetebilmesini sağlamaya çalışır.

Anasayfa
Menü
HEMEN SAT
Bildirimler
Sepetim 0